Pamięć i Tożsamość Mieszkańców Żywieccyzny

Pamięć i tożsamość mieszkańców Żywiecczyzny

Projekt realizujemy, świadomi odpowiedzialności, związanej z opieką nad budynkiem w Żywcu-Zabłociu, ul. Dworcowa 2. Mieściły się w nim kolejno: galicyjskie sklepy żydowskie, Gestapo, Urząd Bezpieczeństwa Publicznego PRL, Milicja i Biblioteka Miejska. Zadanie dedykujemy
w całości Mieszkańcom Żywiecczyzny i Ich losom w czasach trudnych, pamięci historycznej
i tożsamości - dokumentując wspomnienia i biografie. Stworzymy w ten sposób Archiwum
i Muzeum, umożliwiając dostęp do materiałów poświęconych historii lokalnej, historii miejsc
i ludzi których los połączył z Żywiecczyzną, Żywcem i Zabłociem.

Wywiady filmowe - zbieramy materiały do Społecznego Archiwum Żywiecczyzny

Nasi dotychczasowi rozmówcy

 prof. MICHAŁ KLIŚ – rocznik 1945, pochodzący z Łodygowic, wsi leżącej w Kotlinie Żywieckiej, pomiędzy Żywcem a Bielsko-Białą. W roku 1964 ukończył  Państwowe Liceum Sztuk Plastycznych w Bielsku-Białej. W latach 1969 - 1974 studiował w Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie na Wydziale Grafiki w Katowicach, gdzie obronił dyplom w pracowni plakatu prof. Tadeusza Grabowskiego. Projektowania książki uczył się pod kierunkiem prof. Stanisława Kluski, a malarstwa u prof. Andrzeja S. Kowalskiego.

Swoje życie zawodowe związał z tą właśnie uczelnią, którą w późniejszych latach (1993 – 1999) kierował, najpierw jako dziekan filii w Katowicach, a następnie prorektor ASP w Krakowie ds. Filii. W 2000 roku zostaje profesorem zwyczajnym. Rok 2001 okazał się być przełomowym dla katowickiej Akademii Sztuk Pięknych, gdyż wówczas właśnie – w czym prof. Kliś miał osobisty udział – uczelnia ta uzyskała samodzielność, a prof. Michał Kliś został jej pierwszym rektorem. Twórczość prof. Michała Klisia to zarówno plakat, malarstwo, scenografia jak i grafika. Tradycja Żywiecczyzny i zakorzenienie w świecie zapamiętanym z dzieciństwa jest trwałym elementem jego prac, często inspirowanych sztuką ludową i folklorem.

WŁADYSŁAW FOKSA  ps. „Rodzynek” – ur. 1920, całe zycie związany z Zabłociem, obecnie częścią Żywca położoną na lewym brzegu Soły. Żołnierz AK. W czasie wojny wywieziony na roboty do Niemiec, pracował w Auschwitz jako hydraulik. Aresztowany w 1942 r. przez gestapo, podejrzany o współpracę z AK. Od 1945 r. żołnierz VII Okręgu Śląsko-Cieszyńskiego NSZ pod dowództwem kpt. Henryka Flamego ps. Bartek. W 1946 roku zatrzymany przez UBP PRL, początkowo przetrzymywany w areszcie w Żywcu (budynek przy dzisiejszej ul. Dworcowej 2), następnie, od stycznia 1947 w Krakowie. Tam też, w więzieniu na Montelupich został skazany na 5 lat więzienia. Został zwolniony po roku na mocy obowiązującej amnestii. Od tego czasu żyje i pracuje w Żywcu-Zabłociu, gdzie mieszka do dziś, m.in. w latach 1990-96 prezes Związku Więźniów Politycznych Okresu Stalinowskiego.

JÓZEF HULKA – ur. 1926 w Łękawicy na Żywiecczyźnie, w której spędził całe swoje życie, za wyjątkiem okresu z czasów II wojny światowej, podczas której rodzinę Hulków wysiedlono w nowosądeckie. Pochodzi z góralskiej rodziny chłopskiej, jego rodzicami byli Katarzyna z domu Talik i Wojciech Hulkowie. Talent rzeźbiarski wykazywał już od najmłodszych lat, strugając różne postaci. Po Wojnie rozpoczął pracę zawodową w Fabryce Mebli Giętych. W tym też czasie poznał swoją żonę – Annę, również artystkę. Po wielu latach wspólnie otrzymali nagrodę im Oskara Kolberga. Pobrali się w 1948 roku. Dwa lata później został laureatem I nagrody na wystawie Sztuka Ludowa Żywiecczyzny za obrazy malowane na szkle oraz za rzeźbę. W twórczości artysty odbija się w sposób szczególny pamięć i tożsamość miejsca, z którego pochodzi. Wystarczy wspomnieć, że przepiękny drewniany Kościół z XVI wieku, który spłonął w Łękawicy w 1992 roku, odnaleźć można zarówno na obrazach Pana Józefa, jak i w elementach konstrukcyjnych jego szopek kolędniczych. Twórczość Artysty i jego Żony można podziwiać m.in. w Izbie Regionalnej, którą założyli w 1991 roku, gdzie znajdują się m.in. płaskorzeźby, rzeźby o tematyce sakralnej, obrazy na szkle, figurki z szopek kolędniczych, gwiazdy kolędnicze oraz nagrody i odznaczenia Państwa Józefa i Anny Hulków.

PAWEŁ SZCZEPANIK  - ur. 1947 w Zabłociu, syn Anieli z domu Gowin. W Zabłociu uczęszczał do przedszkola i do Szkoły Podstawowej nr 1 i nr 4. Absolwent Technikum Mechanicznego w Żywcu. Obecnie mieszkaniec Żywca, pracownik zakładów odlewniczych w Węgierskiej Górce. Następnie Nauczyciel i wieloletni dyrektor Szkoły Podstawowej nr 5 w Żywcu, działacz samorządowy, Radny Miejski od 2006 roku, asystent Posła i Senatora RP Wł. Bułki. Od dzieciństwa związany z Zabłociem; jego dom rodzinny znajdował się w sąsiedztwie budynku gminy Zabłocie, przedszkola i Ochotniczej Straży Pożarnej. Pasjonat historii lokalnej – znawca tematyki Żywiecczyzny i Zabłocia, tego dawnego i tego dzisiejszego. Związany z ZHP – tę pasję zaszczepiła mu Matka, aktywna organizatorka życia społecznego jeszcze przed wojną (która od 1932 działała w Kolejowej Drużynie Żeńskiej im. Emilii Plater w Zabłociu). Pasjonat sportu – założyciel AGE-Can Klub Karate w Żywcu, i prezes od 1990 roku – czyli od dnia powstania klubu. Absolwent AGH i WSP w Krakowie.

WIESŁAW BIEL – ur. 1960, nauczyciel, działacz sportowy. Obecnie właściciel ośrodka „Tenis Park Żywiec 1918” – kompleksu kortów tenisowych, których powstanie i funkcjonowanie łączy się integralnie z historią Zabłocia i Fabryki Papieru Solali – a tym samym rodziną Serogów.

Prof. WIT JAWORSKI - rocznik 1944, pochodzący z Zabłocia (dziś część Żywca) filozof i poeta, syn Zygmunta Jaworskiego, plastyka i grafika, wieloletniego pracownika „Solali”, jego wujem był Wilhelm Brasse. Absolwent filozofii na Uniwersytecie Jagiellońskim, prof. nadzw. dr hab. nauk humanistycznych, nauczyciel akademicki w Instytucie Nauk Społecznych Akademii Górniczo-Hutniczej w Krakowie. Od 1997 kierownik Zakładu Filozofii AGH, wicedyrektor INS. Wykładał filozofię w IFiS Uniwersytetu Pedagoigicznego w Krakowie. Współtwórca grupy literackiej "Teraz". Debiutował wierszami w "Życiu Literackim" w 1967. Członek Polskiego Towarzystwa Filozoficznego. Redaktor naczelny "Pisma Literacko-Artystycznego" w latach 1983-90 i kwartalnika "Koniec Wieku" (od 1990). Był redaktorem "Studenta" i "Zdania". Autor wielu rozpraw z historii filozofii. Pasjonat podróży motocyklowych: w roku 1976 odbył podróż do Afganistanu, Pakistanu, Turcji i Iranie. Trzy lata później - podróż po krajach Lewantu. W 1981 – zwiedził w ten sposób Wietnam, a w 1986 - Chiny.

 

 

 

Prosimy o zgłaszanie kolejnych osób, które mogą podzielić się swoją wiedzą, wspomnieniami, materiałami nt. Żywieccyzny, a w szczególności Zabłocia o zgłaszanie do Koordynatorki projektu. 

Źródło finansowania
Narodowe Centrum Kultury
Wysokość dotacji
62000,00
Termin realizacji
1/06/2017 - 20/11/2017
Koordynator projektu
Anna Barabasz

Polityka Prywatności

Stosowane na tej stronie pliki cookies mogą być wykorzystywane w celu:
a) tworzenia statystyk (Google Analytics), które pomagają zrozumieć, w jaki sposób Użytkownicy korzystają ze strony, co umożliwia ulepszanie jej struktury i zawartości;
b) dostosowywania zawartości strony oraz optymalizacji korzystania ze stron internetowych; np. pozwalają w szczególności rozpoznać urządzenie Użytkownika i odpowiednio wyświetlić stronę internetową dostosowaną do jego indywidualnych wymagań;
c) przechowywania danych sesyjnych (na czas trwania wizyty) - dane sesyjne mogą być np. wykorzystywane do zapamiętania preferowanego języka strony (jeżeli taki wybór jest dostępny) czy też do zapamiętania na Państwa komputerze, że są Państwo zalogowani na stronie, dzięki czemu nie muszą Państwo się ponownie logować na każdej kolejnej podstronie (jeżeli użytkownik korzysta z logowania).

Przeglądarka internetowa domyślnie dopuszcza możliwość przechowywania plików cookies w urządzeniu końcowym użytkownika. W każdym momencie mogą Państwo dokonać zmiany ustawień cookies (np. wyłączenia lub włączenia) w preferencjach używanej przez Państwa przeglądarki. Niedokonanie zmiany domyślnych ustawień przeglądarki w zakresie obsługi cookies oznacza, że będą one zamieszczone w urządzeniu końcowym użytkownika, a tym samym strona będzie przechowywać informacje w urządzeniu końcowym użytkownika i uzyskiwać dostęp do tych informacji w w/w celach.

Wyłączenie cookies może zaburzyć poprawność działania niektórych funkcji strony.

Strona wykorzystuje pliki cookies. Korzystanie z witryny oznacza zgodę na ich zapis lub wykorzystanie. Więcej informacji można znaleźć w Polityce prywatności.